Հայտարարություններ

ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը (ՀԱԻ) «Մշակույթը՝ գործոն» հասարակական կազմակերպության հետ մեկնարկել է համագործակցային նոր ծրագիր «Վիշապների պահապանները» խորագրով։ Ծրագրի հիմնական նպատակն է բարձրացնել 10-14 տարեկանների և տեղական համայնքների իրազեկվածությունը հայկական վիշապաքարերի բացառիկ մշակութային նշանակության վերաբերյալ, ինչպես նաև խթանել ժառանգության պահպանությունը, քննադատական մտածողությունը և քաղաքացիական ներգրավվածությունը։

Այս նախաձեռնությունը, որը մեկնարկում է Հ․ Հովնանյան ընտանեկան հիմնադրամի դրամաշնորհի շրջանակներում, միավորում է հիմնարար գիտելիքը նորարարական կրթական մեթոդաբանության հետ։ Որպես առաջատար գիտական կենտրոն՝ ՀԱԻ-ն ապահովում է ծրագրի բովանդակության գիտական ճշգրտությունն ու հիմնավորվածությունը։

Մեր մասնագետները խորհրդատվություն են տրամադրում ծրագրի ընդհանուր հայեցակարգի և բոլոր կրթական նյութերի վերաբերյալ՝ վիշապաքարերի մասին առկա տեղեկատվությունը համապատասխանեցնելով վերջին հնագիտական հետազոտությունների տվյալներին։

ՀԱԻ-ն ուղղակիորեն պատասխանատու է նաև մասնագիտացված ուսուցողական դասընթացների  մշակման և իրականացման համար։ Այս դասընթացներն անցկացվելու են դպրոցականների և նրանց ընտանիքների համար՝ համայնքային իրազեկման արշավների ընթացքում։ Այս փորձառական ուսուցումը մասնակիցներին կզինի վիշապաքարերի յուրահատուկ պատկերագրության և հնագիտական համատեքստի մասին խորը գիտելիքներով՝ նրանց դարձնելով այս համաշխարհային նշանակության ժառանգության տեղեկացված պահապաններ։

«Վիշապների պահապանները» 9-ամսյա ծրագիրը, որը մեկնարկել է 2025 թվականի սեպտեմբերին, իրականացվում է «Մշակույթը՝ գործոն» ՀԿ-ի կողմից մշակված հայեցակարգով, որը ներառում է «Վահագնը և վիշապը» անիմացիոն ֆիլմի արտադրություն, տեղեկատվական գրքույկների տպագրություն և ֆիլմի ցուցադրություն համայնքային արշավների ժամանակ։

Այս համատեղ աշխատանքի միջոցով ՀԱԻ-ը նպատակ է դնում ոչ միայն տարածել գիտական տեղեկատվությունը, այլև վիշապաքարերի պատմական և մշակութային արժեքը ներկայացնել հասարակության ամենատարբեր շերտերի համար, հատկապես երիտասարդ սերնդի  շրջանում, դրանով իսկ նպաստելով հայկական մշակութային ժառանգության երկարաժամկետ պահպանությանը։

Սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 16։30 - 18։00, ՀԱԻ «Բանագիտական քննարկումներ»-ի շրջանակում տեղի կունենա «Անթրոպոմորֆիզմ. բուսական և կենդանական աշխարհի մարդացումը հրաշապատում միջավայրում» խորագրով դասախոսություն: Բանախոս՝ Ալվարդ Ջիվանյան, բ․գ․դ․, ԵՊՀ

Սեպտեմբերի 17-ին ժամը 15:00-ին, ՀԱԻ-ում տեղի կունենա Ճարտարապետական մոդելավորման գիտահետազոտական խմբի հերթական սեմինարը։

Թեմա՝ «Դաշտադեմի ամրոցի վերականգնման մարտահրավերներն ու թանգարանացումը»

Բանախոս՝ Սոսե Աղայան

Սեպտեմբերի 15-ին, ժամը 16:00-ին ինստիտուտի գրադարանում տեղի կունենա Արցախի պատմամշակութային ժառանգության հետազոտության խմբի սեմինարը։

Թեմա՝ «Թանգարանները ճգնաժամային պայմաններում. Արցախի թանգարանների փորձը»

Բանախոս՝ պ.գ.թ. Նժդեհ Երանյան

ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը 2025 թ. հոկտեմբերի 23-25-ը կազմակերպում է միջազգային գիտաժողով ‹‹Ամրոցները և պաշտպանական համակարգն Առաջավոր Ասիայում›› խորագրով:

Գիտաժողովի կազմակերպման նպատակն է Հայաստանում համախմբել ամրոցներով, ռազմական ենթակառուցվածքներով և պաշտպանական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հնագետների, ճարտարապետների, պատմաբանների, պատմամշակութային ժառանգության պահպանությունն ու կառավարումն իրականացնող փորձագետների, ինչպես նաև ոլորտին առնչվող այլ հետազոտողների` խթանելու Հայաստանում  և հարակից երկրներում ամրոցների և պաշտպանական համակարգերի համակողմանի ուսումնասիրությունը:

Գիտաժողովը հնարավորություն կտա ներկայացնել պաշտպանական ենթակառուցվածքների վերաբերյալ նոր հետազոտությունները և ընդգծել դրանց ռազմավարական, քաղաքական և տնտեսական դերը տարբեր ժամանակաշրջաններում:

Գիտաժողովի բաժիններն են`

• Հնագիտություն
• Ճարտարապետություն
• Պատմագիտություն, աղբյուրագիտություն
• Բանահյուսություն, ազգագրություն
• Զբոսաշրջություն

Գիտաժողովին մասնակցելու համար`

• Մինչև սույն թվականի հուլիսի 30-ը ներկայացնել զեկուցման հիմնադրույթները 300-350 բառի սահմաններում` ներառյալ զեկույցի վերնագիրը, մասնակցի անունը, ազգանունը, հաստատությունը, որը ներկայացնում է մասնակիցը (անկախ հետազոտողները ևս կարող են մասնակցել):
• Հիմնադրույթներն անհրաժեշտ է ուղարկել fortresses.conference@iae.am  էլ. հասցեին:
• Ներկայացված հայտերի ընտրությունը տեղի կունենա մինչև սույն թվականի օգոստոսի 20-ը:

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. անհրաժեշտության դեպքում արտերկրից եկած մասնակիցների կեցության ծախսերը կհոգա հրավիրող կողմը:  

Գիտաժողովի կազմակերպիչ՝ ՀԱԻ Միջնադարյան հնագիտության բաժին

Անցկացվում է Հայագիտական ուսումնասիրությունները ֆինանսավորող համահայկական հիմնադրամի դրամաշնորհով

Հուլիսի 16-ին, ժամը՝ 16:00-ին ՀԱԻ-ում տեղի կունենա Ճարտարապետական մոդելավորման գիտահետազոտական խմբի կողմից կազմակերպվող սեմինարը՝ «Հնագիտական գտածոների զարդամոտիվների օգտագործումը ժամանակակից զարդարվեստում» խորագրով:

Բանախոսութ՝ Անի Սահակյան

ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտին (ՀԱԻ) կից գործող ԲԿԳԿ 007 «Հնագիտություն և ազգագրություն» մասնագիտական խորհրդի ս.թ. հունիսի 26-ի նիստին՝ ժ.14:00-ին, տեղի կունենա Ռուզաննա Մկրտչյանի «Սևանի ավազանի կենսահնագիտությունը (Միջին և ուշ բրոնզի դարաշրջաններ)» խորագրով դոկտորական ատենախոսության պաշտպանությունը:

Ատենախոսությունը նվիրված է Սևանի ավազանի միջին և ուշբրոնզեդարյան բնակչության մարդաբանական տիպի, ժողովրդագրական պատկերի, կենսակերպի, սննդակարգի, թաղման ծեսի առանձնահատկությունների վերակազմությանն՝ ըստ գանգաչափական, ոսկրաչափական, սեռատարիքային և ատամնաախտաբանական հատկանիշների:

Պաշտոնական ընդդիմախոսներ` պ. գ. դ., պրոֆեսոր Հայկ Գրիգորի Ավետիսյան, պ. գ. դ. Գարեգին Սահակի Թումանյան, ա.գ.դ., պրոֆեսոր Հակոբ Երվանդի Սիմոնյան

Առաջատար կազմակերպություն՝ ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ 

ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիան, Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը և «Հազարաշեն» ազգաբանական հետազոտությունների հայկական կենտրոն Հ/Կ-ն կազմակերպում են «ԽՍՀՄ քաղաքական բռնություններ, բռնաքսոր և հիշողություն» խորագրով գիտաժողով:

Գիտաժողովը տեղի կունենա ս.թ. հունիսի 12-14՝ Գորիսում և Երևանում:

Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի (ՀԱԻ) Համայնքային հետազոտությունների գ/հ խմբի նախաձեռնությամբ կկազմակերպվի «Կարլ-Գուստավ Յունգ – 150» խորագրով աշխատաժողով-դասախոսություններ, որոնք տեղի կունենան ս.թ. հունիսի 2-8-ը, ժամը՝ 10:00-ին, Իջևանում:

2025 թ. լրանում է շվեյցարացի մեծ փիլիսոփա, հոգեբան և մշակութաբան Կ. Գ. Յունգի 150-ամյակը, որը լայնորեն նշվում է աշխարհի մի շարք ինստիտուտների կողմից։ ՀՀ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի Համայնքային ուսումնասիրությունների գ/հ խումբն իր հետազոտություններում կիրառում է Յունգի տեսական և մեթոդաբանական բազմաթիվ սկզբունքներ, մասնավորապես, նրա բացահայտումները կրոնի հոգեբանության և մարդկային ստեղծագործական կարողության ոլորտներում։ Մեծ գիտնականի հոբելյանին ներկայացվելու են դասախոսություններ նվիրված Յունգի և նրա կարկառուն աշակերտների մշակութաբանական աշխատություններին, դրանց առնչվող հայագիտական նյութերին, յունգյան մեթոդներով կատարված հետազոտություններին, այդ թվում՝ քառակողմ կոթողներին, թաղման ծեսին, տեսիլներին և երազներին։

Բանախոսներն են Լիլիթ Սիմոնյանը, պ.գ.թ., Հայկ Հակոբյանը, պ.գ.թ. և Կարեն Հովհաննիսյանը, պ.գ.թ., թիմ, որն ավելի քան 15 տարի զբաղվում է ժողովրդական քրիստոեության, պաշտամունքային ձեռագրերի, սրբավայրերի, ուխտագնացությունների, առասպելների և խորհրդանշանների, նվիրական գրաֆիտիների և այլ թեմաներով։ Դասախոսությունների շարքը չի սահմանափակվելու հունիսի 2-8-ին ներկայացված քննարկումներով, այլ կարող է համալրվել յունգյան մեթոդները կիրառող այլ մասնագետների ելույթներով, իսկ հոբելյանի բուն օրը՝ հուլիսի 26-ին տեղի կունենա առցանց ինտերակտիվ միջոցառում՝ Հայաստանի և արտերկրի այն գիտնականների մասնակցությամբ, ովքեր ևս կիրառում են Յունգի մոտեցումները և արժևորում են նրա ներդրումը համաշխարհային մշակույթի մեջ՝ հոգեթերապիայի, արվեստի և արվեստաբանության, գրականության և գրականագիտության, կրթության, կրոնագիտության և այլ ոլորտներում։