2026 թվականի հունիսի 1-ին, ժամը 11:00-ին, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահության նիստերի կլոր դահլիճում (հասցե՝ Բաղրամյան 24, Երևան) տեղի կունենա «Aruch. Rediscovering A Medieval Armenian Capital (Archaeological Campaigns 2022–2025)» գրքի շնորհանդեսը։
Ողջույնի խոսքով հանդես կգան՝
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարաի տեղակալ
ՀՀ-ում Իտալիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան
ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ
ԻՍՄԵՕ-ի նախագահ
ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի տնօրեն, պրոֆեսոր
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի Պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության վարչության պետ
Գիրքը կներկայացնեն՝
ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտական քարտուղար, Արուճի հնագիտական արշավախմբի ղեկավար
ԻՍՄԵՕ-ի փոխնախագահ, Արուճի հնագիտական արշավախմբի ղեկավար, AICS գործակալության Արուճի նախագծի պատասխանատու
Արուճի միջնադարյան պատմամշակութային ժառանգության մասին գիտական նոր հատորը ներկայացնում է հայ-իտալական հնագիտական համագործակցության չորս տարվա արդյունքները և առաջարկում հնավայրի համապարփակ վերագնահատում՝ որպես միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, մշակութային և տնտեսական նշանակալի կենտրոն: Ուսումնասիրության առանցքը միջնադարյան ամրոցն է, որը ներկայացվում է Արուճի ավելի լայն կառուցապատված և մշակութային լանդշաֆտի համատեքստում՝ վերակառուցելով դրա ճարտարապետական հորինվածքը, ֆունկցիոնալ տարածքները և բնակեցման, վերօգտագործման և փոխակերպման երկարաժամկետ հաջորդականությունները միջնադարից մինչև վաղ ժամանակակից շրջանը: Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Արուճը, համատեղելով կրոնական և աշխարհիկ իշխանությունը և ունենալով զարգացած ամրաշինական և ենթակառուցվածքային համակարգ, ոչ միայն բնակավայր կամ ճանապարհային կանգառ էր, այլև միջնադարյան կյանքի բազմաֆունկցիոնալ և աշխույժ կենտրոն:
Գրքի երկրորդ բաժինն անդրադառնում է մշակութային ժառանգության դերին՝ որպես գյուղական զարգացման կայուն շարժիչ ուժ, և ներկայացնում Արուճի պահպանման, վերականգնման և արժևորման ընթացիկ ծրագրերը՝ նպատակ ունենալով ներառել հնագիտական հետազոտությունները ժառանգության կառավարման և էկո-հնագիտական պուրակի զարգացման մեջ: