Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի (ՀԱԻ) Հնակենսաբանության և էթնոկենսաբանության գ/հ խմբի նախաձեռնությամբ ս.թ. մարտի 17-ին, ժամը 15:00-ին կկազմակերպվի «Հնագիտական պեղումների փաստագրման նորագույն հնակենսաբանական մեթոդները» խորագրով աշխատաժողով:
Հետազոտությունը նվիրված է հնագիտական պեղումների ընթացքում կիրառվող հնամարդաբանական նյութերի հետազոտության կենսահնագիտական մեթոդներին։ Կենսահնագիտությունը նոր զարգացող գիտաճյուղ է և սկիզբ է առել նախորդ դարի 70-ական թթ-ին։ Եզրույթն առաջին անգամ օգտագործվել է բրիտանացի հնագետ Գ. Քլարկի կողմից 1972 թ.-ին՝ վերաբերելով հնավայրերից հայտնաբերված կենդանական ոսկորների ուսումնասիրությանը։ Կենսահնագիտություն եզրույթը վերաիմաստավորվեց 1977 թ.-ին ամերիկացի հնամարդաբան Ջ. Բուիկստրայի կողմից։ Այն ներկայացվեց որպես հնագիտական հուշարձաններից հայտնաբերված մարդկային մնացորդների գիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտակարգ, որը այլ երկրներում հայտնի էր ոսկրահնագիտություն կամ հնաոսկրաբանություն անվամբ։ Կենսահնագիտական հետազոտությունների իրականացման համատեքստում վերակազմվում է ոչ թե հնահանրության էթնիկական պատմությունը, այլ` կենսակերպը. գիտակարգը աշխատում է ոչ միայն կմախքի չափագրական, այլև հիմնականում սեռատարիքային և հնաախտաբանական հատկանիշների հետ, հիմքում ունենալով ֆիզիոլոգիական սթրեսի տեսությունը: Այն մեկնաբանվում է ինչպես պատմամշակութային, այնպես էլ հնաէկոլոգիական տեղեկատվության դաշտում: Իրականացված աշխատանքը վերաբերում է Սևանի ավազանի երկաթեդարյան դամբարանային համալիրներից հավաքագրված հնամարդաբանական նյութերի վերլուծությանը՝ կիրառելով կենսահնագիտական ուսումնասիրույան մեթոդները՝ վեր հանելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության կենսակերպը։
«Թրքալեզու հայկական վիպերգերը հայոց մեջ․ դասթան / տեսթան» խորագրով բանախոսություն
ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտին (ՀԱԻ) կից գործող ԲԿԳԿ 007 «Հնագիտություն և ազգագրություն» մասնագիտական խորհրդի ս.թ. փետրվարի 18-ի նիստին, ժամը` 14:00-ին, տեղի կունենա Խորեն Գրիգորյանի «Լիբանանի Այնճար բնակավայրի հայ բնակչության ինքնության փոխակերպումները» խորագրով թեկնածուական ատենախոսության պաշտպանությունը:
Գիտական ղեկավար՝ պ. գ. թ. Հ. Խառատյան
Պաշտոնական ընդդիմախոսներ` պ.գ.դ. Հ. Չոլաքյան, պ.գ.թ. Լ. Տանաջյան
Առաջատար կազմակերպություն՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ
Սույն ատենախոսական աշխատանքի արդիականությունը պայմանավորված է ի թիվս այլ հայկական խմբային ինքնությունների ձևավորումների քննության փորձերի, Լիբանանի Այնճար գյուղի հայ բնակչության պատմական և ընթացիկ լոկալ ինքնության զարգացումների, փոխակերպումների և դրանց եզրութաբանական ձևակերպումների վելուծության բացակայությամբ: Ատենախությունում քննարկող թեմայի մասնավոր ուսումնասիրությունը հնարավորություն կտա հասկանալ Այնճարի բնակչության անցյալի ընդհանրության մասին գիտելիքի և ինքնության վրա ազդեցության, գաղթի, նոր վայրում հաստատման, քաղաքական և սոցիալական առաջնորդների՝ խմբի ինքության կառուցման գործընթացում ներդրված ջանքերի և առհասարակ ինքնության էվոլուցիոն և կառուցաբանական (կոնստրուկցիոնիստական) ջանքերի արդյունքները:
Փետրվարի 11-ին, ժամը 17:00-ին Հնագիտության և ազագագրության ինստիտուտում տեղի կունենա ««Աստուած ինքզինք համար կ'ընտրէ ողջակէզի գառը». Զոհաբերվող կենդանու ընտրությունը օսերի ժամանակակից արարողակարգում և պատումային ավանդույթում» («Бог усмотрит себе агнца»: выбор жертвенного животного в современном обрядовом обиходе и нарративной традиции осетин) խորագրով բանախոսությունը, որը կվարի Սերգեյ Շտիրկովը:
Ազգագրական քննարկումների շրջանակում՝ ս․թ․ փետրվարի 10-ին, ժամը՝ 16:00-ին հրավիրում ենք մասնակցելու «Հայկական տարազում առկա արևելյան ազդեցությունները և կիրառման դրդապատճառները» խորագրով սեմինար-քննարկմանը: Բանախոսությամբ հանդես կգա ազգագրագետ, մագիստրոս Վահե Քոթանյանը:
Սիրով տեղեկացնում ենք, որ փետրվարի 3-ին, ժամը՝ 15:00-ին, Հնագիտության և ազգագրություն ինստիտուտը կհյուրընկալի Հոնկոնգի համալսարանի պրոֆեսոր, ճարտարապետ Գիյոմ Լորենս Օթենին-Ժիրարին, ով հանդես կգա ««Գծագրում տեղում». հետազոտական մեթոդաբանության ազդեցությունը մեկնողական նախագծման վրա՝ Վեդի գետի հովտի օրինակով» խորագրով դասախոսությամբ:
Գիյոմ Լորենս Օթենին-Ժիրարը ճարտարապետ է, Հոնկոնգի համալսարանի ճարտարապետության ամբիոնի պրոֆեսոր: Նրա հետազոտական աշխատանաքները կենտրոնացած են հնագիտության և ճարտարապետության խնդիրների վրա:
Իր ելույթում Օթենին-Ժիրարը կխոսի Հայաստանում Վեդի գետի հովտի նախագծման պլանավորման ընթացիկ ռազմավարության մասին, ինչը ներառում է նաև Արարատյան դաշտի հարավարևելյան հնագիտական ծրագրի (APSAP) հետ համատեղ նախագիծը:
Հետազոտական ծրագրի նպատակն է զարգացնել հայկական ավանդական գլխատների ունեցած ներուժը՝ լույս սփռելով Վեդի գետի հովտում կլիմայի արագ փոփոխության պայմաններում ջերմային և բնապահպանական տեսանկյունից դրանց օգտագործման խնդրի վրա։
Առաքելոց վանական համալիրը և բնակատեղին ընդգրկվել է Եվրոպայի 14 ամենավտանգված ժառանգության վայրերի ցանկում (https://7mostendangered.eu/sites/arakelots-monastery-and-settlement-armenia/ )։
Եվրոպական ժառանգության «Եվրոպա Նոստրա» քաղաքացիական հասարակության առաջատար ցանցը և Եվրոպական ներդրումային բանկի (ԵՆԲ) ինստիտուտը հրապարակել են Եվրոպայի 14 հուշարձանների ու ժառանգության վայրերի անունները, որոնք ընդգրկվել են «Յոթ ամենավտանգված» ծրագրի 2025 թվականի կարճ ցանկում։
Առաքելոց վանական համալիրն ու բնակատեղին «Յոթ ամենավտանգված» ժառանգության վայրերի ծրագրում առաջադրել է Ավստրիայի Զալցբուրգի համալսարանի Քրիստոնյա Արևելքի ուսումնասիրությունների կենտրոնի հայագիտության բաժնի դոկտոր Յասմին Դում-Թրագուտը, ով, ի թիվս այլ կազմակերպությունների, համագործակցել է նաև ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի հետ։
Ծրագրի շրջանակում նախատեսվում է Առաքելոց վանական համալիրի ու բնակատեղիի ամբողջական հետազոտություն, տարածքի բարեկարգում, ինչպես նաև կայուն էկոտուրիզմի զարգացման նախադրյալների ապահովում։
ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտին (ՀԱԻ) կից գործող ԲԿԳԿ 007 «Հնագիտություն և ազգագրություն» մասնագիտական խորհրդի ս.թ. դեկտեմբերի 26-ի նիստին, ժամը` 14:00-ին, տեղի կունենա Իվան Սեմյանի «ՍԻՆՏԱՇՏՅԱՆ ԵՎ ՊԵՏՐՈՎՍԿՅԱՆ ԲՐՈՆԶԵԴԱՐՅԱՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹՆԵՐԻ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸ ՓՈՐՁԱՐԱՐԱԿԱՆ ՀՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԼՈՒՅՍԻ ՆԵՐՔՈ» խորագրով թեկնածուական ատենախոսության պաշտպանությունը:
Գիտական ղեկավար՝ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, պ. գ. դ. Պ. Ս. Ավետիսյան
Պաշտոնական ընդդիմախոսներ` պ.գ.դ. Ռուբեն Բադալյան
պ.գ.դ. Արտակ Գնունի
Առաջատար կազմակերպություն՝ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան
Ներկայացվող ատենախոսության նպատակն է վերակազմել սինտաշտյան և պետրովսկյան հասարկություններում ռազմական գործերի դրսևորման մոդելները: Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հենքը թաղման 22 համալիրներն են (114 թաղում) և 23 բնակավայրերի պեղումների տվյալները: Աշխատության ժամանակագրական ընդգրկումն ըստ միջինացված սանդղակի մ.թ.ա. 21-18-րդ. դարերն է: Աշխատանքի տարածքային շրջանակը ներառում է Հարավային Ուրալի և Անդրուրալյան տափաստանային և անտառատափաստանային գոտիները, ինչպես նաև Հյուսիսային և Կենտրոնական Ղազախստանի տափաստանները:
«Արցախի անտիկ մշակույթը ադրբեջանական հնագիտական հետազոտություններում» և «Պատերազմը և թանգարանը․ Արցախի օկուպացված թանգարանները․ մշակութաբանական հետազոտություն» խորագրերով բանախոսություն
ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտին (ՀԱԻ) կից գործող ԲԿԳԿ 007 «Հնագիտություն և ազգագրություն» մասնագիտական խորհրդի ս.թ. դեկտեմբերի 19-ի նիստին, ժամը` 14:00-ին, տեղի կունենա ՀԱԻ տնօրեն, պ.գ.թ. Արսեն Բոբոխյանի ««ՎԻՇԱՊ» ՔԱՐԱԿՈԹՈՂՆԵՐԸ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՀՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱՏԵՔՍՏԸ» խորագրով դոկտորական ատենախոսության պաշտպանությունը:
Ներկայացվող ատենախոսությունը նվիրված է ժողովրդական միջավայրում «վիշապ» կոչված հուշարձանի և դրան առնչվող մշակութային համատեքստի քննությանը հնագիտական տվյալների լույսի ներքո: Այն ամփոփում է վերջին տասնամյակում իրականացված դաշտային, լաբորատոր և արխիվային աշխատանքների հիմնական արդյունքները:
Պաշտոնական ընդդիմախոսներ՝
պ.գ.դ. Գարեգին Սահակի Թումանյան
ա.գ.դ. Հակոբ Երվանդի Սիմոնյան
պ.գ.դ. Համլետ Լենսերի Պետրոսյան
Առաջատար կազմակերպություն` Երևանի պետական համալսարան
Հասցե` ք. Երևան 0025, Չարենցի 15